पावसातलं बालपण

पावसाची पहिली सर अंगावर पडली की बालपण आपोआप जागं व्हायचं. आकाशात दाट ढग जमले की मनात एक अनामिक आनंद भरून यायचा. शाळेची सुट्टी झाली की पावसात भिजायचं स्वप्न डोळ्यांत साठलेलं असायचं. आईची ओरड मागे पडायची आणि आम्ही गल्लीभर धावत सुटायचो. पायाखालची चिखलमाती, अंगावर पडणारे थेंब आणि आकाशात कडाडणारी वीज — सगळं काही रोमांचक वाटायचं. त्या क्षणी पाऊस म्हणजे त्रास नव्हता, तो होता एक सण. त्या ओल्या क्षणांतच बालमन खऱ्या अर्थाने मोकळं व्हायचं.

शाळेतून घरी येताना पावसात भिजण्याची मजा काही औरच होती. छत्री असली तरी मुद्दाम पाण्यात पाय घालायचो, साचलेल्या पाण्यात उड्या मारायचो. शर्ट पूर्ण भिजायचा, दप्तर ओलसर व्हायचं, पण त्याची चिंता कोणाला होती? मित्रांसोबत हसत-खेळत घरी पोहोचणं हाच खरा आनंद होता. आई दरवाजात उभी राहून रागावायची, पण तिच्या डोळ्यांतली काळजी आणि माया आम्हाला कळायची. आत गेल्यावर गरम चहा आणि भजींचा वास सगळा थकवा विसरायला लावायचा. ते क्षण म्हणजे घरपणाची खरी ऊब होती.

पावसाळ्यात रविवार आला की बालपण अजूनच रंगायचं. शाळेचा गजर नसलेला दिवस म्हणजे पूर्ण मोकळेपणा आणि मजेचा दिवस. सकाळपासूनच बाहेर पडून पावसात फिरायचो, झाडाखाली उभं राहून थेंब अंगावर झेलायचो. आईची हाक दूरून ऐकू यायची, पण पाऊस जास्त गोड वाटायचा. दुपारी भिजलेले कपडे उन्हात वाळत घालायचो आणि अंगात दुसरे कपडे घालून पुन्हा बाहेर पडायची तयारी असायची. त्या दिवशी वेळेचं भानच नसायचं. पाऊस थांबला की मातीचा दरवळ सगळ्या गावात पसरायचा, आणि तो सुगंध मनात खोलवर साठून राहायचा. त्या क्षणी आयुष्य किती साधं आणि सुंदर आहे, हे बालमन नकळत शिकत होतं.

गल्लीतल्या खेळांना पावसात वेगळीच रंगत यायची. कागदी होड्या बनवून नाल्यात सोडणे, कोणाची होडी पुढे जाणार म्हणून शर्यद लावणे, “माझी होडी पुढे गेली!” म्हणून भांडणे. चिखलात क्रिकेट खेळताना घसरून पडायचो, कपडे माखायचे, गुडघे खरचटायचे, पण रडायला वेळच नसायच. त्या जखमाही आठवणी बनून जायच्या. पावसात खेळताना वेळ कसा जायचा, ते कधी कळायचंच नाही. संध्याकाळ कधी झाली हे कळायचं ते फक्त अंधार पडल्यावरच.

पावसाळ्याच्या संध्याकाळी घराचं वातावरण वेगळंच असायचं. बाहेर पाऊस कोसळत असताना घरात आजीच्या गोष्टी सुरू व्हायच्या. विजेचा लखलखाट झाला की आम्ही सगळे जवळ सरकायचो. आजीच्या आवाजात भीतीही असायची आणि सुरक्षिततेची जाणीवही. खिडकीतून येणारा गार वारा, कंदिलाचा हलका प्रकाश आणि गोष्टींमधली जादू — हे सगळं आजही मनात तसंच जिवंत आहे. त्या गोष्टींनीच आमचं बालपण अधिक समृद्ध केलं.

रात्री पावसाचा आवाज ऐकत झोपायला जाणं म्हणजे एक सुखद अनुभव होता. छपरावर पडणाऱ्या थेंबांचा टप-टप आवाज अंगाईगीतासारखा वाटायचा. कधी वीज चमकली की डोळे उघडायचे, पण लगेच झोप यायची. त्या निरागस झोपेत कोणतीच चिंता नव्हती, उद्याचा विचार नव्हता. फक्त पाऊस आणि बालमन — दोघांचं एक वेगळंच नातं होतं. त्या झोपेतही स्वप्नं ओलसर आणि गोड असायची.

आज पाऊस पडतो तेव्हा छत्री सांभाळावी लागते, कपडे भिजू नयेत याची काळजी घ्यावी लागते. चिखल टाळावा लागतो, ट्रॅफिकची चिंता करावी लागते. ऑफिस, वेळ, जबाबदाऱ्या सगळं मनावर दडपण आणतं. पण मन मात्र अजूनही त्या बालपणाच्या पावसात भिजायला धडपडत असतं. तो मोकळेपणा, तो निष्काळजी आनंद आता क्वचितच मिळतो. पाऊस तोच आहे, पण आपण बदललो आहोत, हेच सत्य आहे.

तरीही, एखाद्या दिवशी अचानक पावसात थेंब अंगावर पडले की मन क्षणभर थांबतं. डोळ्यांसमोर तीच गल्ली, तेच मित्र, आणि तेच हसरे दिवस उभे राहतात. मन नकळत हसतं, आणि डोळे थोडेसे ओलावतात. पावसातलं बालपण आयुष्याच्या गडद दिवसांतही मन ओलंचिंब ठेवणारं असतं. ते आठवलं की कळतं आनंदासाठी फार काही लागत नाही. फक्त मन पुन्हा थोडंसं लहान व्हायला हवं.